Vroeger vond ik het vaak moeilijk om mijn doelen te bereiken. Tijdens mijn opleiding zag ik enorm tegen de grote bergen werk op, totdat ik ten tijde van de deadline in de problemen kwam. Vaak kwam het aan op meerdere nachten doorhalen zonder slaap, of het uiteindelijk moeten opgeven.
Nog steeds zie ik vaak tegen moeilijke, oncomfortabele of vervelende taken op, wat mij nog steeds wel eens de neiging geeft om ze uit de weg te gaan. Toch lukt het me nu elke keer uiteindelijk om door de zure appel heen te bijten. Als ik eenmaal bezig ben, valt het dan toch best mee.
Wat is er dan veranderd? Waarom lukt het nu wél?
Zoals ik laatst heb meegegeven aan een coachee: “Niemand heeft ooit een huis gebouwd.”
‘Een huis bouwen’ is een onmogelijke taak. Maar iedereen kan één baksteen plaatsen. En daarna nog één. En daarna nog één. Net zolang totdat er, baksteen voor baksteen, een huis is ontstaan. De buitenwereld ziet alleen het eindresultaat, het huis. Maar jij kan dit doel alleen halen door te beginnen met die eerste baksteen.
Een groot verschil is dat ik mijn doelen nu duidelijk maak voor mezelf. Als er een grote, onduidelijke taak op mijn pad komt, dan weet ik: op deze manier gaat het mij niet lukken. Ik moet de taak eerst opdelen. Ik moet me nu alleen focussen op de eerste stap, en deze stap SMART formuleren. Als ik deze eerste stap heb behaald, dan is dat al een beloning waardig!
SMART is een afkorting die staat voor de 5 onderdelen van een haalbaar doel: Specifiek – Meetbaar – Acceptabel – Realistisch – Tijdgebonden. Bijvoorbeeld als ik het hele huis moet stofzuigen…
‘Specifiek’ betekent dat er precies afgebakend wordt wat het doel is, zodat er geen andere interpretatie mogelijk is. Bijvoorbeeld “Ik moet de woonkamer stofzuigen, inclusief de moeilijke hoekjes en onder de bank”.
‘Meetbaar’ betekent dat het aantoonbaar moet zijn of het doel behaald is of niet. Bijvoorbeeld “Het is klaar als ik alle oppervlakken een keer aandachtig bekijk en geen stof meer zie”. Voor mij helpt het vaak om iemand anders te laten controleren op de gestelde criteria.
‘Acceptabel’ betekent dat alle partijen achter het doel moeten staan. Een SMART-doel is niet bedoeld om zonder overleg aan iemand op te leggen. Als een doel niet acceptabel voelt, is het handig om het doel eventueel bij te stellen of verder te verdelen. Bijvoorbeeld “Ik begin eigenlijk liever met het stofzuigen van de slaapkamer, want die is kleiner en heeft minder moeilijke hoekjes”.
‘Realistisch’ betekent dat het doel haalbaar en behapbaar moet zijn. Dit is een belangrijke reden waarom “Ik moet het hele huis schoonmaken” waarschijnlijk niet realistisch is. Het is een te groot doel, waardoor de kans veel groter is dat je het zou uitstellen tot het laatste moment en het daarna op zou geven. Om terug te pakken op mijn blog van vorige week: het doel moet niet zijn om een heel huis te bouwen, maar om slechts één baksteen te plaatsen. Zo vergroot je de kans dat het je daadwerkelijk gaat lukken!
Tot slot is het van groot belang dat het doel ‘Tijdgebonden’ is. Het gaat hier om een deadline of een specifiek moment waarop de taak moet worden uitgevoerd. Want je kent het vast wel: als je een vervelende taak ‘een keer’ moet doen, dan komt het er nooit van…
Om het voorbeeld af te maken: het SMART-doel voor stofzuigen kan zijn “Ik ga de slaapkamer stofzuigen, inclusief onder het bed. Het is klaar als ik alle oppervlakken een keer aandachtig bekijk en geen stof meer zie. Tegen aanstaande zondag om middernacht wil ik hier klaar mee zijn.”
Ik heb ook een SMART-doel voor mijn blogs. “Elke donderdag, voordat ik naar bed ga, wil ik een blog posten op mijn social media.” Een heel simpel doel, maar het zorgt ervoor dat ik actief blijf! Ook als ik mijn deadline een keer niet haal, is dat niet het einde van de wereld. Het belangrijkste is om te reflecteren op de reden waarom, en als het nodig is het doel bij te stellen.