Een aantal jaar geleden heb ik de cursus Post-HBO Autismecoach afgerond op het Windesheim in Zwolle. Regelmatig herkende ik mijn eigen ervaringen in het lesmateriaal, maar ik heb ook veel belangrijke nieuwe inzichten gekregen in de loop van de cursus.
De onderwerpen die het vaakste herhaald werden waren de uitgangspunten die achter alles staan dat je doet als coach. Deze uitgangspunten staan nauw met elkaar in verband en zijn nog belangrijker dan specifieke gesprekstechnieken of interventies. Sterker nog: omdat elke persoon met autisme anders is, is er geen standaardmethodiek aan te wijzen waardoor het probleem van elke cliënt opgelost is. Ik streef wel om deze uitgangspunten zo vaak mogelijk toe te passen; daarom wilde ik ze hier even delen.
Positieve psychologie
Het eerste uitgangspunt is ‘positieve psychologie’. Dat houdt in dat de focus gelegd wordt op hetgeen dat al goed gaat of situaties waarin het probleem niet is voorgekomen. De gedachte is: het kan soms wellicht voelen alsof alles altijd misgaat, maar in de praktijk is er altijd wel een situatie aan te wijzen waarin het toch wel is gelukt.
Het is zeker niet zo dat de slechte momenten onbelangrijk zijn en dat daar nooit op moet worden ingezoomd tijdens de coaching, maar wij als mensen hebben vaak de neiging om negatieve ervaringen heel groot te maken en daarbij positieve ervaringen te vergeten of voor lief te nemen. De truc is om positieve ervaringen ook juist bewust het spotlicht te geven dat ze verdienen, zodat we ons kunnen realiseren dat het totaalplaatje helemaal niet zo slecht is.
Het geven van een spotlicht aan positieve ervaringen begint natuurlijk bij mezelf. Dagelijks ben ik bewust trots op mezelf wanneer iets wel lukt. Ik heb bijvoorbeeld nog steeds vaak last van uitstelgedrag, maar desondanks is het me wel gelukt om deze post te typen. Dat is iets dat ik zeker niet voor lief moet nemen!
Oplossingsgericht coachen
Een veelvoorkomende aanpak bij het coachen is om vooral in te zoomen op het probleem of de hulpvraag waar de coachee mee komt. Er wordt dan gezocht naar een oorzaak van het probleem in het verleden, waarbij het streven is om het probleem zo goed mogelijk te begrijpen. Er worden vragen gesteld als: “Wanneer heb je het probleem voor het eerst ervaren?” of “Heeft je opvoeding of familiesituatie misschien te maken met het probleem?”
De valkuil bij een dergelijke aanpak is dat het probleem hiermee heel groot gemaakt wordt. Zelfs als je de oorzaak van een probleem hebt ontdekt, brengt dat je niet vanzelf dichter bij een oplossing. Maar je bent juist naar een coach gestapt om je probleem op te lossen, toch? Dan zit je er vast niet op te wachten dat je eerst maandenlang op zoek bent waar je probleem precies vandaan komt. Je wil voortgang maken en resultaten zien.
Het is niet dat het nooit belangrijk is om in te zoomen op het probleem of mogelijke oorzaken hiervan in het verleden. Het is juist essentieel om eerst duidelijkheid te scheppen over wat je hulpvraag is en waarom dit voor jou in de weg zit, maar daarna is het het productiefste als wij in samenspraak een oplossing zoeken die werkt voor de toekomst.
Een methodiek die wel eens helpend kan zijn is de ‘wondervraag’. Stel: je wordt morgen wakker en je probleem is op magische wijze verdwenen. Hoe zou je dag er dan uitzien? Wat zou er nu allemaal lukken? Op basis van je antwoord kunnen we al snel een doel stellen: op welke manier kan jij nu al controle pakken en jouw realiteit dichter bij die perfecte wereld brengen? Door vaker van dat soort kleine doelen te stellen, kan je straks terugkijken en zie je hopelijk dat er een grote verbetering heeft plaatsgevonden.
Wil jij ook graag zo snel mogelijk naar een concrete oplossing toe werken voor je problemen? Neem dan gerust contact met me op!